Hoe werkt het Waardenmodel Leefomgeving?
Hoe vertaal je je maatschappelijke ambities naar concrete keuzes voor een buurt, wijk of gemeente? Met het Waardenmodel Leefomgeving doorloop je hiervoor een efficiënte aanpak. We starten met de vraag en brengen in beeld wat al bekend is over de plek, het beleid en de betrokken partijen. Vervolgens bepalen we samen welke waarden en doelen belangrijk zijn, bijvoorbeeld voor gezondheid, biodiversiteit of klimaatadaptatie. Vervolgens onderzoeken we de huidige situatie , met een quickscan van een uitgebreidere meting en analyse. Het verschil tussen de ambitie en de praktijk laat zien waar kansen en opgaven liggen. Op basis daarvan kiezen we passende maatregelen en werken we de aanpak verder uit. Elk project krijgt maatwerk en biedt ruimte om inwoners, bestuurders en andere partners actief te vergelijkbaar.
Hoe werkt het Waardenmodel Leefomgeving?
De toepassing van het Waardenmodel is afhankelijk van de vraag. Daarbij volgen we wel een aantal stappen (zie onderstaand schema). Deze stappen vormen het plan van aanpak voor een project. Elk project is natuurlijk anders dus elk project heeft haar eigen contouren. Deze worden in samenspraak opgesteld.
We bepalen eerst de vraag. Vervolgens doen we een analyse: wat is er al bekend? Bijv. over een plek, over het beleid, etc. We bepalen de ambities en doelen aan de hand van de analyse en de thema’s uit het Waardenmodel.
Deze gaan we daarna toetsen: hoe is de situatie nu? Soms doen we daarvoor een QuickScan, in andere gevallen doen we dit uitgebreider. De doelstellingen versus de huidige situatie geeft richting voor de oplossingsrichting. De uitwerking hiervan hangt wederom af van de vraag.
Het Waardenmodel leefomgeving is zeer geschikt om samen met inwoners, bestuurders en andere partners te doen.
Ambitiebepaling
Welke maatschappelijke doelen wil je bereiken? Samen brengen we ambities in beeld, stellen we prioriteiten en vertalen we deze naar heldere waarden. Hierbij kijken we onder andere naar bestaand beleid, een Omgevingsvisie, coalitieprogramma, etc. Dit vertalen we naar de fysieke leefomgeving. Zo ontstaat een gedeelde koers voor beleid, inrichting, beheer en gebruik van de leefomgeving.
Waardenbepaling
Een waardenmeting laat zien welke waarden belangrijk zijn én in hoeveel deze al zichtbaar en merkbaar zijn in de leefomgeving. We combineren drie perspectieven.
- De binnenmeting brengt de werkwijze en inspanningen van de organisatie in beeld.
- De buitenmeting onderzoekt de fysieke leefomgeving aan de hand van indicatoren en meetlatten. Denk aan de inrichting, het beheer en het gebruik van een locatie, buurt, wijk of gemeente.
- Met de effectmeting volgen we vervolgens wat maatregelen effectief beïnvloeden. Door deze perspectieven te verbinden ontstaat een compleet en krachtig beeld.
De resultaten maken sterke punten, kansen en knelpunten zichtbaar en geven richting aan het gesprek met bestuur, organisatie, bewoners en andere betrokkenen. Zo vormt de waardenmeting een stevige basis voor strategie, keuzes en gerichte maatregelen.
De meting geeft bovendien de mogelijkheid om ontwikkelingen te volgen, resultaten te vergelijken en tijdig bij te sturen. Daarbij wordt maatschappelijke waarde niet alleen bespreekbaar, maar ook meetbaar en concrete bestanddelen in beleid, projecten en beheer.
Waardenmeetlatten
De waardenmeetlatten geven de mogelijkheid om een beoordeling te doen van de waarden. Hoe staat het er voor op een bepaalde plek? De waardenmeetlatten zijn in Apptimize toegevoegd. Het is dus mogelijk een buitenmeting te doen via de bekende wijze.
Ervaring leert dat het meerwaarde heeft om dergelijke beoordelingen samen te doen in gemengde groepen. Zo heb je optimale uitwisseling en voer je ter plekke het gesprek over een bepaald thema. De uitkomsten komen overzichtelijk in Apptimize en bieden de basis voor de verdere aanpak.
Uitkomsten van een QuickScan op het thema ‘Veiligheid’
Beoordeling met het Waardenmodel
Uitkomsten van een QuickScan op het thema ‘Veiligheid’
De waardenmeetlatten geven de mogelijkheid om een beoordeling te doen van de waarden. Hoe staat het er voor op een bepaalde plek? De waardenmeetlatten zijn in Apptimize toegevoegd. Het is dus mogelijk een opname te doen via de bekende wijze. Ervaring leert dat het meerwaarde heeft om dergelijke beoordelingen samen te doen in gemengde groepen. Zo heb je optimale uitwisseling en voer je ter plekke het gesprek over een bepaald thema. De uitkomsten komen overzichtelijk in Apptimize en bieden de basis voor de verdere aanpak.
Strategie bepalen
Met het Waardenmodel Leefomgeving is het mogelijk een integrale strategie te bepalen. Wat moet er gebeuren om de ambities waar te maken? We kijken daarbij niet alleen naar beheer, maar juist breder. Wie en wat zijn er nodig? Hieronder is dat schematisch weergegeven.
Tactische vertaling
Op basis van de gewenste en gemeten waarden bepalen we waar de grootste kansen en opgaven liggen. We kiezen prioriteiten, wegen belangen af en vertalen de uitkomsten naar een heldere strategie. Zo wordt duidelijk welke maatregelen nodig zijn, wie daarbij betrokken is en hoe beleid, inrichting, beheer en gebruik elkaar kunnen versterken. Deze vertaling kan bijvoorbeeld een plek krijgen in een beleidsplan, beheerplan of leidraad inrichting openbare ruimte.
Implementatie en organisatie
Van ambitie naar dagelijkse praktijk: we helpen rollen, verantwoordelijkheden, processen, kennis en middelen goed te organiseren. Zo krijgt waardengestuurd werken een vaste plek in beleid, projecten en beheer en kan de organisatie blijvend leren, samenwerken en bijsturen. Onze COOS (Cyber Organisatie Ontwikkel Scan) helpt hierbij.
Ook helpen we om waarden te vertalen naar de tactische en operationele laag: zo blijft het niet bij abstractie ambities, maar wordt het concreet en uitvoerbaar. Door tijdens het proces veel mensen vanuit verschillende rollen en posities mee te nemen, zorgen we voor betrokkenheid, een breed perspectief en draagvlak voor de keuzes.